Structuur voor resultaat

Binnen alle organisaties ongeacht werkwijze en context is het belangrijk om duidelijke doelen te stellen. Zonder een concreet eindpunt wordt het lastig om voortgang te meten of te bepalen wanneer een project succesvol is. Er zijn vele verschillende manieren van doelen opstellen. Bij bespreken SMART-doelen en DUMB-doelen.

Wat zijn SMART-doelen?

SMART helpt om doelen concreet en uitvoerbaar te maken.

• Specifiek – Wat wil je bereiken?
• Meetbaar – Hoe meet je succes?
• Acceptabel – Is er draagvlak?
• Realistisch – Is het haalbaar?
• Tijdsgebonden – Wanneer moet het klaar zijn?
  
  Voorbeelden: 
  
  Niet SMART: "We willen onze service verbeteren."
  Wel SMART: "Verhoog de klanttevredenheid met 10% binnen 6 maanden door de responstijd op klantvragen te verkorten."

De kracht én beperking van SMART

SMART-doelen zijn uitstekend voor het plannen en uitvoeren van verbeteringen. Ze geven structuur en helpen om resultaten te behalen.

Maar er zit ook een risico in. Door sterk te focussen op wat haalbaar is, kunnen doelen soms veilig en weinig inspirerend worden. Ze spreken vooral het rationele deel van ons brein aan: plannen, organiseren en controleren.

Daardoor verliezen we soms de grotere ambitie uit het oog. Dat is waar DUMB-doelen op kunnen inspelen. Dit kan een doel zijn ernaast of voor andere doeleinde worden ingezet.

D.U.M.B.-doelen: durf groter te denken

Als tegenhanger van SMART ontstond het concept van D.U.M.B.-doelen. Deze helpen je uit te dagen groter te denken.

D.U.M.B. staat voor:

• Dream-driven – Wat is je grote droom?
• Uplifting – Geeft het energie en inspiratie?
• Method-friendly – Kun je er gewoontes en systemen aan koppelen?
• Behavior-triggered – Welk gedrag brengt je dichter bij het doel?

Waar SMART vooral focust op de route, richt D.U.M.B. zich op de bestemming.

Wetenschap over SMART en DUMB doelen.

Vanuit de neurowetenschap weten we dat verschillende soorten doelen verschillende delen van ons brein activeren.

• SMART-doelen spreken vooral de prefrontale cortex aan: het gebied voor planning, logica en structuur.
  
  
• D.U.M.B.-doelen activeren juist het intrinsieke drijfkracht en ambitie en zorgt voor aanmaak van dopamine. Dat zorgt voor enthousiasme, motivatie en doorzettingsvermogen.

SMART gecombineerd met D.U.M.B. - doelen

• SMART (beschrijft het plan/commitment)
  "Publiceer een onderzoeksartikel vóór het einde van Q2 door iedere week 500 woorden te schrijven."
  
  
• D.U.M.B. (beschrijft de ambitie)
  "Bijdragen aan nieuwe inzichten die ons begrip van menselijk bewegen veranderen."

Beide zijn waardevol. De sterkste doelen combineren inspiratie met structuur. Begin met een grote, betekenisvolle ambitie eventueel gelinkt ook met de langere termijn (organisatie missie en visie):

Waarom willen we dit bereiken?

Vertaal die vervolgens naar concrete SMART-doelen:

Hoe gaan we dit bereiken?

MASTER / SMARTER-doelen: blijven leren en bijsturen

Sommige organisaties voegen nog twee stappen toe:

• Evaluate – Evalueer de voortgang (en stel bij waar nodig)
• (Review – Stel bij waar nodig.)

Dit wordt SMARTER genoemd en sluit goed aan bij Kaizen / continu verbeteren, PDCA, de Lean Principles en de Agile Mindset.

SMART(ER)-doelen zorgen voor focus, structuur en meetbare resultaten met eventuele adaptatie door evaluatie en reviews. D.U.M.B.-doelen zorgen voor energie, ambitie en betekenis. Door beide te combineren ontstaat een krachtige aanpak waarin je niet alleen weet hoe je een doel bereikt, maar ook waarom het de moeite waard is.