Muda, Mura en Muri: de 3M's van Lean
Het elimineren van waste gaat dus om vergroten van je focus op waarde.
3 verschillende perspectiven van "waste". Waarom? Het minimaliseren van waste geeft meer bewustwording binnen het proces om te focus te leggen op de juiste dingen en geen focus te leggen op het gene wat "non value add" is oftewel geen waarde toevoegd.
Het Toyota Production System onderscheidt drie vormen van verspilling: Muda, Mura en Muri. Samen worden ze ook wel de 3M's genoemd, of aangeduid als de 'Darari no hosoku' (だらりの法則), wat vrij vertaald "de wet van de drie verspillingen" betekent.
Verschil tussen Muda, Mura en Muri?
| Muda | Verspilling | Kost tijd, geld en energie |
| Mura | Variatie en onbalans | Verstoort de flow |
| Muri | Overbelasting | Zorgt voor fouten en stress |

Muda: de zichtbare verspilling
Muda zijn activiteiten die geen waarde toevoegen voor de klant. Taiichi Ohno beschreef oorspronkelijk zeven verspillingen. Later werd een achtste toegevoegd. Samen vormen ze het bekende TIMWOODS-model:
- Transport – onnodig verplaatsen
- Inventory – te veel voorraad
- Motion – onnodige bewegingen
- Waiting – wachttijden
- Overproduction – te veel produceren
- Overprocessing – meer doen dan nodig
- Defects – fouten en herstelwerk
- Skills – talenten niet benutten
Ook wel genoemd: DOWN-TIME-model
- Defects – fouten en herstelwerk
- Overproduction – te veel produceren
- Waiting – wachttijden
-
Non Utilized Skills – talenten niet benutten
- Transport – onnodig verplaatsen
- Inventory – te veel voorraad
- Motion – onnodige bewegingen
-
Extra processing – meer doen dan nodig
Type 1 en Type 2 Muda
- Type 1 Muda:
niet direct waardetoevoegend, maar wel noodzakelijk. Denk aan controles of wettelijke administratie.
- Type 2 Muda:
niet waardetoevoegend én niet nodig. Deze wil je zo snel mogelijk elimineren.
Mura: de onzichtbare verstoorder
Mura betekent variatie en onbalans. De ene dag is het rustig, de andere dag staat iedereen onder druk. Resultaat? Brandjes blussen en onvoorspelbare prestaties.
Veelvoorkomende signalen:
- Wisselende werkdruk
- Schommelende doorlooptijden
- Ad-hoc werk
- Pieken en dalen in de planning
Muri: te veel vragen van mensen en middelen
Muri ontstaat wanneer de belasting groter is dan de capaciteit. Mensen draaien structureel overuren of machines worden continu maximaal belast.
Signalen van Muri:
- Hoge werkdruk
- Veel overwerk
- Storingen
- Stress en verzuim
- Onhaalbare deadlines
Lean draait niet alleen om efficiëntie, maar is een hele mindset met ook respect voor mensen. Een proces moet niet alleen snel, maar ook duurzaam zijn.
Lean en AI
AI maakt het steeds makkelijker om verspilling zichtbaar te maken. Door data te analyseren kan AI:
- Wachttijden signaleren
- Variatie herkennen
- Werkdruk voorspellen
- Knelpunten eerder opsporen
- Oorzaken van fouten blootleggen
Zo worden Muda, Mura en Muri niet alleen zichtbaar, maar kun je ze ook steeds beter voorkomen.
3M Samengevat
- Muda = verspilling
- Mura = variatie
- Muri = overbelasting
Samen vormen ze de basis van Lean. Begrijp je de 3M's, dan kijk je niet alleen naar symptomen, maar pak je de echte oorzaken van problemen aan.
